Dilshana kavungal
(BA multimedia 4th semester)
കാശ്മീർ… ഈ പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മനസ്സിൽ ഒരു സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ചിത്രം വരും. മഞ്ഞുമൂടിയ മലനിരകൾ, പച്ചപ്പുള്ള താഴ്വരകൾ, ഒഴുകുന്ന നദികൾ, ശാന്തമായ തടാകങ്ങൾ—ഇതെല്ലാം ചേർന്നതാണ് കാശ്മീർ. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കേ അറ്റത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രദേശം പ്രകൃതിയുടെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ സമ്മാനങ്ങളിലൊന്നാണ്.
കാശ്മീർ താഴ്വരയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഹിമാലയവും പീർ പഞ്ചാൽ മലനിരകളും നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ മലനിരകളാണ് കാശ്മീറിന്റെ തണുത്ത കാലാവസ്ഥക്കും സുന്ദരമായ കാഴ്ചകൾക്കും കാരണം. വർഷം മുഴുവൻ ഇവിടെ ഒരു പ്രത്യേക തണുപ്പ് അനുഭവപ്പെടും. വേനലിൽ പോലും കാറ്റിൽ ഒരു കുളിർമ അനുഭവിക്കാം.
കാശ്മീറിന്റെ ഹൃദയമാണ് ഡാൽ തടാകം. ഈ തടാകത്തിൽ ഒഴുകുന്ന ഹൗസ്ബോട്ടുകൾ കാശ്മീറിന്റെ അടയാളമാണ്. വെള്ളത്തിൽ ഒഴുകുന്ന വീടുകൾ, ചുറ്റും പർവ്വതങ്ങൾ, വൈകുന്നേരം തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ സ്വർണ്ണനിറം—ഇത് ഒരിക്കൽ കണ്ടാൽ മറക്കാനാവില്ല. ഷിക്കാര എന്ന ചെറിയ വള്ളത്തിൽ തടാകത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നത് വളരെ മനോഹരമായ അനുഭവമാണ്. ചില ഷിക്കാരകളിൽ പച്ചക്കറികളും പൂക്കളും വിൽക്കുന്നവരെയും കാണാം. ഇത് കാശ്മീറിന്റെ പ്രത്യേക ജീവിതശൈലിയാണ്.
കാശ്മീർ എന്നു പറഞ്ഞാൽ ഗുൽമർഗ് ഓർമ്മ വരാതെ പോകില്ല. മഞ്ഞുകാലത്തെ ഒരു സ്വപ്നലോകമാണ് ഗുൽമർഗ്. സ്കീയിംഗ്, സ്നോബോർഡിംഗ് പോലുള്ള വിനോദങ്ങൾ ഇവിടെ വളരെ പ്രശസ്തമാണ്. വേനൽക്കാലത്ത് പച്ചപുല്ല് നിറഞ്ഞ മൈതാനങ്ങളും നിറയെ പൂക്കളുമാണ് ഗുൽമർഗിന്റെ സൌന്ദര്യം. ലോകത്തിലെ ഉയരം കൂടിയ കേബിൾ കാർ റൈഡുകളിൽ ഒന്നും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്.
അടുത്ത പ്രധാന സ്ഥലമാണ് പഹൽഗാം. ലിഡർ നദിയുടെ കരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലം വളരെ ശാന്തവും സമാധാനപരവുമാണ്. കുടുംബസമേതം സഞ്ചരിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പഹൽഗാം. കുതിരപ്പുറത്ത് സഞ്ചരിക്കൽ, നദിക്കരയിൽ ഇരുന്ന് പ്രകൃതി ആസ്വദിക്കൽ—ഇവയെല്ലാം മനസിനെ ശാന്തമാക്കും. അമർനാഥ് തീർത്ഥാടനത്തിന്റെ തുടക്ക കേന്ദ്രവും പഹൽഗാമാണ്.
സോനമർഗ് എന്ന പേര് തന്നെയാണ് അതിന്റെ സൌന്ദര്യം പറയുന്നത്—“സ്വർണ്ണത്തിന്റെ താഴ്വര”. മഞ്ഞുകാലത്ത് ഹിമാനികളാൽ മൂടപ്പെട്ട ഈ പ്രദേശം വേനലിൽ പച്ചപ്പും പൂക്കളും നിറഞ്ഞ സ്വർണ്ണനിറത്തിലുള്ള താഴ്വരയായി മാറും. ട്രെക്കിംഗ് പ്രേമികൾക്ക് സോനമർഗ് ഒരു സ്വർഗ്ഗമാണ്.
കാശ്മീർ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യം മാത്രമല്ല, സമ്പന്നമായ ഒരു സംസ്കാരവും ഇവിടെ കാണാം. കാശ്മീരി ജനങ്ങൾ അതിഥിസൽക്കാരികളാണ്. അവർ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ, ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ, ഭക്ഷണം—എല്ലാം തന്നെ വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമാണ്. “കാശ്മീരി കഹ്വാ” എന്ന ചായ ഇവിടെ വളരെ പ്രശസ്തമാണ്. കുങ്കുമപ്പൂവും ബദാമും ചേർത്ത ഈ ചായ ശരീരത്തിനും മനസിനും ഉന്മേഷം നൽകും. റോഗൻ ജോഷ്, യഖ്നി, ദം ആലൂ പോലുള്ള കാശ്മീരി വിഭവങ്ങൾ രുചികരവുമാണ്.
കാശ്മീറിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത അവിടുത്തെ കൈത്തറി ഉൽപ്പന്നങ്ങളാണ്. പഷ്മിന ഷാളുകൾ ലോകപ്രശസ്തമാണ്. വളരെ സ്നിഗ്ധവും ചൂടുള്ളതുമായ ഈ ഷാളുകൾ കാശ്മീരിന്റെ അഭിമാനമാണ്. കൈകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കുന്ന കർപ്പെറ്റുകളും മരക്കൊത്തുപണികളും ഇവിടെ ധാരാളം ലഭിക്കും.
കാശ്മീറിന്റെ ചരിത്രം വളരെ പഴക്കമുള്ളതാണ്. പല സാമ്രാജ്യങ്ങളും ഇവിടെ വന്നുപോയിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ സ്വാധീനം ഇന്നും കാശ്മീരിന്റെ കല, വാസ്തുവിദ്യ, സംസ്കാരം എന്നിവയിൽ കാണാം. ഒരുപാട് സുഖദുഃഖങ്ങൾ കണ്ട നാടാണ് കാശ്മീർ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടെ ഉള്ള ഓരോ കാറ്റിനും, ഓരോ മലക്കും ഒരു കഥ പറയാനുണ്ടെന്ന് തോന്നും.
ശരിയായ സമയത്ത് യാത്ര ചെയ്താൽ കാശ്മീർ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അനുഭവങ്ങളിലൊന്ന് നൽകും. മാർച്ച് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ സഞ്ചാരത്തിന് നല്ല സമയമാണ്. മഞ്ഞ് കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഡിസംബർ–ഫെബ്രുവരി കാലവും അനുയോജ്യമാണ്
